Geçtiğimiz yıl yaşanan ve Obama hükümetine oldukça zor günler yaşatan Meksika Körfezi’ndeki petrol akıntısı ilginç bir piyasanın da canlanmasına sebep oldu. Ekosistemi yerle bir eden felaketten ‘aşırı’ şekilde nemalanan onlarca şirket milyoner oldu. Halk artık onları ‘akıntı milyonerleri’ diye tanıyor.
British Petrol (BP) şirketinin Meksika Körfezi’nde sebep olduğu büyük petrol akıntısı kendi ekonomisini doğurdu. Yerel yönetimler ve iş çevreleri ekosistemi yerle bir eden felaketten büyük bir ekonomik kar elde etti. Bu kar öylesine boyutlara ulaştı ki Amerikalılar bu çevrelere bir isim bile verdi: ‘spillionaires.’ Akıntı milyonerleri anlamına gelen kavram durumu tam olarak özetliyor.
Akıntının en şiddetli haliyle devam ettiği dönemlerde şişelenmiş sulardan, seyyar wc’lere, teknelerden kulübe yapımında kullanılan kerestelere kadar pek çok şey ‘akıntı milyonerleri’ tarafından neredeyse 20 katı fiyata satıldı.
Temizlik gönüllülerinden oluşan gruplara güvenlik malzemeleri satan Ronnie Hyer Meksika Körfezi’ndeki akıntıyı pek çokları gibi kötü bir anı olarak hatırlamıyor. Hyer, “Sana sadece şu kadarını söyleyeyim o günler şirketimiz için çok iyi günlerdi.” sözleriyle yaşananları anlatıyor.
Hükümet sözleşmelisi olarak çalışan bir biyolog ekibi, bölgede yapacakları araştırmalar sırasında kalmak üzere bir ev kiralamaya karar verdi. 4 odalı bir ev için sadece aylık 30 bin dolar ödeyen ekibin faturasını BP severek ödeyebileceğini belirtti.
The Associated Press tarafından açıklanan son rapora göre, yerel memurlar temizlik için yapılan ödemelerle bu işlerde kullanılamayacak SUV, Taser ve gereksiz diğer malzemeleri satın aldı.
BP’nin Meksika Körfezi Yeniden İnşa Şef Memuru Mike Utsler, şirketlerinin ödemeler konusuna odaklanmadığını, tek istediklerinin verilen süre içinde sonuç alabilmek olduğunu belirtti. Utsler, “Odaklandığımız tek şey bize yardımcı olabilecek insanları, gerekli alet donanımıyla birleştirmek ve bu tarihi probleme en etkin cevabı vermek.” diyerek şirketlerinin amacını açıkladı.
BP ve Hükümet ortaklaşa bir çalışmayla bölgeyi temizlemek için 48 bin kişiden oluşan dev bir temizlik işçisi ordusu kurduğunda Hyder gibi iş adamları bu orduya gerekli malzemeyi sağlamakla kalmamış şirketlerinin kar yüzdesini yüzde bine çıkartmıştı.
Ancak St. Bernard Kilisesi’nin konsey üyelerinden Wayne Landry gibi bir çok kişi BP’nin ekosisteme verdiği zararı telafi edebilmek amacıyla ödediği 18 milyar doların çok daha iyi şekillerde kullanılabileceğini düşünüyor. Landry, birçok kuruluş ve şirketin içinde kendi kilisesinin de BP’den çıkar sağladığını düşünüyor.
Öte yandan BP’nin yaptığı ödemelerle haklı ya da haksız kar elde eden birçok işletmenin vergi ödeme oranlarında da gözle görülür bir artış yaşandı. Birçok şirket bu yıl yüzde 70 ila 80 oranında daha fazla vergi ödüyor.
Haksız ve abartılı kazanç elde ettiği iddia edilen ‘akıntı milyonerleri’nin yanında şirketin ödemeyi taahhüt ettiği 20 milyar dolarlık yerleşim yardımından paylarını almayı bekleyen onbinlercesi ise sırada.
ESRA KOŞAR, NEW YORK / ZAMAN
