Kökeni, 19. yüzyılın ortalarına dayanan ve 1 Mayıs 1886’da Amerika Birleşik Devletleri’nde başlayan büyük bir işçi grevi ve mitingi ile daha da önem kazanan 1 Mayıs İşçi bayramı her yıl, dünya genelinde işçi sınıfının haklarını savunduğu, sosyal adalet ve eşitlik taleplerini dile getirdiği bir gün olarak kutlanıyor. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu birçok ülkede 1 Mayıs günü resmi tatil olarak ilan edildi.
1 MAYIS RESMİ TATİL Mİ?
1 Mayıs ülkemizde 2009 yılından bu yana resmi tatil takvimi içerisinde yer alıyor.
1 MAYIS GÜNÜ OKULLAR TATİL Mİ?
1 Mayıs İşçi ve Emekçiler Bayramı da resmi tatil olduğu için kamu kurum ve kuruluşları kapalı olacak. Bu tarihte okullar da tatil olacak.
1 MAYIS NEDEN KUTLANIYOR?
İlk kez 1856’da Avustralya’nın Melbourne kentinde taş ve inşaat işçileri, günde sekiz saatlik iş günü için Melbourne Üniversitesi’nden Parlamento Evi’ne kadar bir yürüyüş düzenlediler.
1 Mayıs 1886’da Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu önderliğinde işçiler günde 12 saat, haftada 6 gün olan çalışma takvimine karşı, günlük 8 saatlik çalışma talebiyle iş bıraktılar. Şikago’da yapılan gösterilere yarım milyon işçi katıldı. Luizvil’de (Kentaki) 6 binden fazla siyah ve beyaz işçi, birlikte yürüdü. O dönemde Luizvil’deki parklar, siyahlara kapalıydı. İşçiler, sokaklarda yürüdükten sonra hep birlikte Ulusal Park’a girdi. Her eyalet ve kentte, siyah ve beyaz işçilerin birlikte yaptığı gösteriler, gazeteler tarafından, ‘Böylece ön yargı duvarı yıkılmış oldu’ şeklinde yorumlanmıştı.
Bu gösteriler 1 Mayıs’ı izleyen günlerde tüm harareti ile devam etti ve 4 Mayıs’ta kanlı Haymarket Olayı’na yol açtı.
Uygulanan yasal baskılarla bu gösterinin tekrarlanması engellendi. 14 Temmuz-21 Temmuz 1889’da toplanan İkinci Enternasyonal’de Fransız bir işçi temsilcisinin önerisiyle 1 Mayıs gününün tüm dünyada “Birlik, mücadele ve dayanışma günü ” olarak kutlanmasına karar verildi. Böylece ikinci gösteri 1890 yılında yapılabildi.
Zamanla 8 saatlik işgünü birçok ülkede resmen kabul edildi. 1 Mayıs böylece işçilerin birlik ve dayanışmasını yansıtan bir bayram niteliğini kazandı. Günümüzde sosyalist ülkelerde (Çin Halk Cumhuriyeti, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti, Vietnam, Laos, Küba, Venezuela, Nepal, Bolivya) ve daha birçok ülkede tatil günü olan 1 Mayıs’ı işçiler büyük kitle gösterileriyle kutlar; bazı ülkelerde 1 Mayıs siyasal bir eylem biçimini de alır.
1 MAYIS’TA BANKALAR ÇALIŞIYOR MU?
1 Mayıs hem resmi tatil hem de hafta sonu olduğu için bankalar vatandaşlara hizmet vermeyecek. İnternet bankacılığında ise hafta sonu olduğu gibi EFT işlemleri ilk mesai saatinde gerçekleşecek.
