ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper’ın 29 Ekim Perşembe günü Beyaz Saray’da Başkan Donald Trump’a İran’a yönelik askeri seçenekleri sunduğu bildirildi. Trump ertesi gün yaptığı açıklamada İran’la savaşın “yakında toparlanacağını” söyledi, ancak bunun nasıl olacağını açıklamadı.
Toplantıyı ilk duyuran Wall Street Journal’a göre görüşmeye Savaş Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ve kabinenin başka üyeleri de katıldı. Gazete, Cooper’ın sunduğu seçeneklerin ayrıntısını vermedi. Axios da ABD’nin Orta Doğu’daki en üst rütbeli komutanının Trump’a İran’a uygulanan deniz ablukası hakkında bilgi verdiğini yazdı.
Trump, 30 Ekim’de Kansas City’deki KCMO radyosuna verdiği röportajda savaşın sona ereceğini söyledi ve ABD’nin İran’ın “asla nükleer silaha sahip olmayacağına dair bir garanti” istediğini ekledi. Trump daha önce ABD’nin 3 Kasım’daki ara seçimlerden önce İran’a saldırmayacağını açıklamıştı.
İsrail’e Patriot ve askeri kargo uçakları
Wall Street Journal bu hafta başında ABD’nin yeni bir saldırı turuna hazırlık kapsamında İsrail’e bir Patriot hava savunma sistemi gönderdiğini yazdı. Gazeteye göre Cooper, 26 Ekim Pazartesi günü İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’le görüşerek olası yeni saldırıları koordine etti. İsrail basını da ABD ordusuna ait 10 nakliye uçağının İsrail’e indiğini bildirdi.
Axios’un 28 Ekim’de yayımladığı habere göre ABD ve İsrail, İran’ın liderlik kadrosunu ve enerji altyapısını hedef alacak ortak bir saldırı planı üzerinde çalışıyor. İranlı yetkililer ise yeni saldırıların bölge genelinde misillemeye yol açacağı uyarısında bulundu.
Ateşkes ve abluka
ABD ve İsrail 28 Şubat’ta İran’a saldırmış, bu saldırılarda İran’ın dini lideri Ali Hamaney öldürülmüştü. İran buna Hürmüz Boğazı’ndan geçişi kapatarak karşılık verdi. ABD 13 Nisan’da İran limanlarına deniz ablukası uyguladı. Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan 17 Haziran’da savaşı sona erdirmeye yönelik bir mutabakat zaptı imzaladı ve abluka kaldırıldı. ABD, ablukayı temmuz ortasında yeniden başlattı.
Savaş ABD ekonomisini de etkiliyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin (EIA) verilerine göre 26 Ekim haftasında normal benzinin galonu ülke ortalamasında 4,27 dolara, dizelin galonu 6,35 dolara çıktı. Fiyatlar bir yıl öncesine göre benzinde 1,23 dolar, dizelde 2,63 dolar yüksek.
