ABD’de New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi Hâkimi Jennifer L. Rochon, Trump yönetiminin vergi gelirleriyle hazırlanan üç reklamının resmî internet siteleri ve sosyal medya hesaplarından derhal kaldırılmasına 30 Ekim Cuma günü hükmetti. Karar, 3 Kasım’daki ara seçimlere günler kala geldi.
Kararın kapsadığı reklamlar “$5,000 to Americans” (Amerikalılara 5 bin dolar), “Every Democrat Voted Against No Tax on Tips” (Bütün Demokratlar bahşişte vergi muafiyetine karşı oy verdi) ve “Cost of Socialism” (Sosyalizmin bedeli) adlarını taşıyor. Beyaz Saray personelinin hazırladığı “$5,000 to Americans” reklamı, Cumhuriyetçiler Kongre’deki çoğunluğu korursa her Amerikalının 5 bin dolar alacağı iddiasını öne çıkarıyor.
Rochon, reklamların YouTube ve Instagram dahil resmî hesaplardan kaldırılmasını, yetkili üçüncü taraflar aracılığıyla yayımlanma planlarının da iptal edilmesini istedi. Bu üçüncü taraflar arasında Trump’ı destekleyen süper PAC MAGA Inc. de bulunuyor. Hükümet avukatları Cuma akşamı mahkemeden MAGA Inc.’in karar kapsamından çıkarılmasını talep etti; hâkim bu talebe henüz yanıt vermedi.
Davacılar en az 13 reklamın kaldırılmasını istemişti
Davayı tarafsız denetim kuruluşu Common Cause’un öncülük ettiği bir koalisyon açtı. Koalisyonda hizmet sektörü sendikası SEIU 32BJ, sendikanın siyasi eylem komitesi ve Alabama Eyalet Meclisi adayı Robert Hunter da yer alıyor. Davalılar arasında İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi (OMB), Başkanlık Yürütme Ofisi ve Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles bulunuyor. Trump kişisel olarak davalı değil.
Davacılar en az 13 reklamın yayından kaldırılmasını istedi. Rochon ise şimdilik üç reklamla sınırlı bir karar verdi ve davacıların istediği kısıtlamaları “geniş ve kapsamlı” olarak nitelendirdi. Hâkim, hükümetin reklamların birçoğu konusunda büyük olasılıkla haklı çıkacağını, ancak bu üç reklamda davacıların davayı kazanma ihtimalinin yüksek olduğunu ve tedbir alınmazsa zarar göreceklerini belirtti.
Rochon, önümüzdeki haftalarda yeni delilleri dinledikten sonra kararını değiştirebileceğini, reklamların yeniden yayınlanmasına izin verebileceğini ya da başka reklamları da yasaklayabileceğini söyledi. Hâkim, “Bu mahkeme ne bir seçimi erteleyebilir ne de saati geri alabilir” dedi. Kararda, Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO) değerlendirmelerine göre Başkanlık ofisinin kamuoyunu politikaları hakkında bilgilendirme ve eleştirilere yanıt verme yetkisi bulunduğu da hatırlatıldı.
İlk tedbir kararı 11 Ekim’de verilmişti
Cuma günkü karar, Rochon’un iki hafta önce verdiği geçici tedbir kararını genişletiyor. Mahkemenin 11 Ekim tarihli kararı, Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) ile bir reklam ajansı arasındaki 20 Eylül tarihli satın alma siparişini ve OMB’nin bu reklamlar için ayırdığı 20 milyon dolarlık ödeneği durdurmuştu. Aynı karar, DHS bütçesinden Trump’ın yer aldığı “The Country He Loves”, “Final Battle” ve “Maduro” gibi beş televizyon reklamının yayınlanmasını yasaklamıştı.
Davacılar, ilk kararın ardından reklamların ertesi gün de yayınlandığını mahkemeye bildirdi. Adalet Bakanlığı, kararı içeren e-postanın kurum avukatlarına geç ulaştığını açıklayarak mahkemeden ve davacılardan özür diledi.
Beyaz Saray kararı “hukuksuz” olarak nitelendirdi
Beyaz Saray sözcüsü Lauren Bis, kararı “Biden’ın atadığı aktivist bir hâkimin, yönetimin vatansever videolar paylaşmasını durdurmak için verdiği hukuksuz bir emir” olarak nitelendirdi. Beyaz Saray, reklamların önceki yönetimlerin yayınladığı kamu spotlarıyla aynı nitelikte olduğunu savunuyor. Hükümeti temsil eden Federal Savcı Yardımcısı Jeffrey Oestericher de Beyaz Saray personelinin politikaları anlatmak ve eleştirilere yanıt vermek için reklam hazırlayabileceğini öne sürdü.
Davacıları temsil eden Democracy Forward avukatı Bradley Girard ise “Kongre, partizan reklamların vergi gelirleriyle finanse edilemeyeceğini açıkça ortaya koydu” dedi. Davacılar, harcamaların Kongre’nin izin verdiği amaçları aştığını ve kamu fonlarıyla propaganda yapılmasını yasaklayan düzenlemeleri ihlal ettiğini savunuyor.
Biden döneminde göreve atanan Rochon, kariyerinin başında Trump’ın ablası, merhum federal hâkim Maryanne Trump Barry’nin yanında yardımcı hukukçu (clerk) olarak çalışmıştı.
