ABD’de Sosyal Güvenlik Sistemi. ABD’de Kamu Sosyal Güvenlik Harcamaları, Amerika’da Sigorta Türleri.
ABD’de Sosyal Güvenlik Sistemi
Günümüz sosyal politikasının en geniş kapsamlı vasıtasını oluşturan “sosyal güvenlik (SG)” kavramını, en azından yasal düzenleme seviyesinde, ilk kullanan ülke olan ABD, bugün bu kavramı ILO ve gelişmiş Avrupa ülkelerinin kullandığından farklı bir anlamda kullanmaktadır.
ABD, ILO yayınları da dahil olmak üzere, sosyal güvenlikle ilgili literatürde, genel kabul görmüş sosyal sigorta (korpora-tist) ve refah devleti yaklaşımı olarak yapılan ikili sınıflamanın dışında üçüncü bir model veya diğeri olarak olarak adlandırılabilecek “liberal modelin”en önemli uygulayıcısı ve temsilcisi durumundadır.
ABD, 1929 krizinin getirdiği olumsuz şartların ortadan kaldırılmasına yönelik geniş kapsamlı bir politikanın (New Deal) bir parçası olarak, ilk kuruluşunda bazı etkilenmeler olsa da, Avrupa ülkelerinde yaşanan gelişmelerden bağımsız olarak ABD’ye has bir Sosyal Güvenlik sistemi oluşturmuş ve geliştirmiştir. Bugün Amerikan toplumsal hayatının vazgeçilmez unsurlarından biri olduğu yönünde geniş bir kabul olmasına rağmen, ABD’de SG sistemi ile ilgili tartışmalar hiçbir zaman bitmemiştir.
Sosyal güvenlik kavram olarak;
Sosyal güvenlik ; İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde, ILO sözleşme ve tavsiye kararlarında ve diğer uluslar arası belgelerle ülke Anayasa ve yasalarında; temel ve vazgeçilmez insan haklarından biri olarak kabul edilmekte, kişinin ve ailesinin çeşitli sebeblerle maruz kalabilecekleri tehlikelerin zararlarından kurtarılarak yaşadıkları toplum içinde, başkalarına bağımlı olma ihtiyacı duymadan, insan haysiyetine yaraşır bir hayat standardına kavuşturulmaları anlamında kullanılmaktadır.
Amerika’da Sigorta Türleri
ABD’de Kamu Sosyal Güvenlik Harcamaları
ABD’de Sosyal Güvenlik Sistemi
Nüfus (2008) – 303 milyon
GSYİH (2008) – 14.046 trilyon $
Fert Başına Milli Gelir – 45.968$
İşgücüne Katılma Oranı – % 68.8
Aktif Sigortalı Sayısı – 162 milyon (işgücünün % 96sı)
Aylık Alanlar(Pasif Sigortalı) – 49 milyo(65 yaşını geçen nüfusun % 96’sı)
Aktif/Pasif Oranı (2006) – 3.3
Sosyal Güvenlik Fonları (2007) – 2.236 trilyon $
Yıllık Prim Gelirleri (2007) – 782 milyar $
Yıllık Gelir ve Aylık Ödemeleri(2007) – 594 milyar $
Kamu Sağlık Harcamaları (2007) – 710 milyar $
2008 Ortalama Emekli Aylığı – 1.079$ (kişi başı)
En Yüksek Emekli Aylığı – 2243$
Sağlık Sigortası Kapsamı Dışındaki Nüfus – 44 milyon (% 15)
ABD Sosyal Güvenlik Kurumu’nun yeni çalışması “Güven Fonu” önümüzdeki yılların ABD için zor olacağını gösteriyor. ABD’nin sosyal güvenlik fonlarının 2033 yılında tükenmiş olacağı tahmin ediliyor.
ABD Sosyal Güvenlik ve Sağlık Sigortası Mütevelli 2014 raporunda 2019 Program maliyetlerinin 2020 yılında geliri aşması bekleniyor, fonların ise emeklilik ve maluliyet programları için 2033 yılında tükenmiş olacağını öngörüyor.
Hazırlayan : Gözde Kantaş, Sena Öztürk