Demokratlar kaybetti ABD’de Başkan Obama liderliğindeki Demokratlar, 1938’den beri en büyük araseçim bozgununa uğradı. Temsilciler Meclisi’ni Cumhuriyetçilere kaptıran Demokratlar, Senato’da ise koltuk kaybederek çoğunluğu korudu.
ABD’de yeni aktör Cumhuriyetçilerin parlayan yıldızı ise Temsilciler Meclisi Başkanı olmaya hazırlanan John Boehner oldu. Zafer konuşmasında ağlayan ‘Bronz Adam’ (Tan Man) lakaplı John Boehner, Ermeni soykırım tezlerine karşı çıkmıştı.
ABD halkı dün bambaşka bir siyasi iklime uyandı. Önceki gün yapılan araseçimlerde muhalefetteki Cumhuriyetçiler, Kongre’nin alt kanadı olan Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu ele geçirmeleri için gereken ekstra 39 sandalyeyi de aşarak 60 sandalye daha kazandılar. Senato çoğunluğu için 10 sandalye daha gerekiyordu, ancak fazladan 6 sandalye kazanabildiler. Eyalet meclislerinde de Cumhuriyetçi ağırlığı arttı. Ayrıca geçen döneme göre 10 valilik koltuğu daha aldılar.
Geleneksel olarak, Beyaz Saray’ı ele geçiren parti, yeni Kongre’nin oluştuğu ilk ara seçimi kaybediyor. Ancak dün gelen sonuçlar, sayısal açıdan yine de “tarihi” olarak niteleniyor. Zira Cumhuriyetçiler, en son 1938’de Temsilciler Meclisi’nde 81 sandalye daha kazanmıştı. Çünkü 1937’de “Büyük Buhran geri mi dönüyor” endişesi başlayınca halk cezayı Demokrat Roosevelt Yönetimi’ne kesmişti. Demokratlar, 1994’te Bill Clinton döneminde yaşadıkları “felakette” bile 54 sandalye kaybetmişlerdi. 2012’de tekrar seçilmeyen isteyen ABD Başkanı Barack Obama’nın işinin çok daha zor olacağı yeni dönemde Temsilciler Meclisi Başkanlığı da Ermeni lobisine yakınlığıyla bilinen Demokrat vekil Nancy Pelosi’den, emektar Cumhuriyetçi John Boehner’e geçecek.
Obama’nın ikinci vekili oldu
Başkan Yardımcısı Joe Biden’dan sonra Obama’ya vekalet etme konusunda ikinci sırada bulunacak olan Boehner, ağlayarak yaptığı zafer konuşmasında, “Washington’ın, genişleyen hükümetin ve halkı dinlemek istemeyen siyasetçilerin reddedildiğine tanıklık ediyoruz. Yeni çoğunluğumuzla işleri farklı yapacağız. Kamu harcamalarını kısacağız, hükümeti küçülteceğiz, reform yapacağız” dedi. Yasamada muhalefetle işbirliği yapmak zorunda kalacak olan Obama ise Boehner’i arayarak, “Ülkeyi ileri götürmek için ortak bir zemin bulacağımıza inanıyorum” diye konuştu.
Golf meraklısı sigara tiryakisi
– 60 yaşındaki Ohio Milletvekili Boehner, hem finansörleri, hem de Çay Partisi gibi muhafazakar aktivistleri harekete geçirmeye başararak partisini başarıya taşıdı. Ancak bu çıkışın tepki oylarına dayandığını gördüğünden, yeni politikalarla yükselişi sürdürmeye çalışacak.
– İki gözlü evde 12 çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu olarak büyüyen Boehner, golf merakı ve Camel marka sigara alışkanlığıyla tanınıyor. Çocukken babasının tavernasında ayak işleri yapsa da, şimdi büyük sermayenin lobilerine yakın olmakla suçlanıyor.
– Evli ve iki kız çocuk sahibi Boehner’in en önemli özelliklerinden biri, yaz-kış değişmeyen bronz teni. Komedyenler teninin daha ziyade turuncu görünmesiyle dalga geçiyor. Hatta Obama bile bir defasında Boehner’in teniyle ilgili espri yapmıştı.
– 10 dönemdir milletvekili olan Boehner, Ermeni meselesi konusunda Türkiye’yi destekliyor. Aynı zamanda İsrail lobisine de yakın bir isim. İyi bir hatip değil, ama etkin bir siyasetçi.
İŞTE ABD’NİN YENİ HARİTASI
Kırmızıların dönüşü
Temsilciler Meclisi seçimlerinde Demokratlar ancak birkaç bölgede Cumhuriyetçileri devirebildi. Cumhuriyetçiler ise mecliste çoğunluk için gereken 218 üyeliğin en az 20 üzerine çıktı. Senato’da sınırlı sayıda koltuk için seçim yapıldığından sandalye sayısını en az 6 artırıp 46 üyeliğe çıkmasına rağmen Cumhuriyetçiler çoğunluk olamadı.
Obama’nın koltuğu da Cumhuriyetçilere gitti
CUMHURİYETÇİLER en önemli zaferlerinden birini Barack Obama’nın başkan olduktan sonra boşalttığı Illinois senatörlük seçiminde yaşadılar. Demokrat Senatör Roland Burris, atamayla geçici süre için oturduğu Başkan’ın eski koltuğunu, Cumhuriyetçi aday Mark Kirk’e (51) kaptırdı.
TÜRKİYE İÇİN 3 KRİTİK İSİM Yeni oluşacak 112’nci Kongre’de Türkiye konusunda alınacak kararlarda 3 kritik isim olacak. En önemlisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı olması beklenen Ileana Ros-Lehtinen. Küba kökenli Ros-Lehtinen, en son Meclis’te kabul edilen Türkiye aleyhtarı Kıbrıs tasarısının hazırlayıcılarından olmasına rağmen, başta Ermeni tasarısı birçok konuda Türkiye yanlısı biliniyor.
İKİSİ KARAR VERECEK Türkiye konusunda alınacak kararlarda etkili olacak diğer iki isim ise Boehner ve çoğunluk lideri olması beklenen Virginia Milletvekili Eric Cantor. Bu iki isim Meclis gündemine alınacak konulara beraber karar verecekler. Cantor, hazırlanışına da katıldığı Ermeni soykırımı tasarısının en büyük destekçilerinden.
TERMİNATÖR GİTTİ: California Valiliği, “Terminatör” rolüyle tanınan Cumhuriyetçi Arnold Schwarzenegger’den, Demokrat aday Jerry Brown’a geçti.
Brown, kampanyasına 140 milyon dolar harcayan Cumhuriyetçi kadın milyarder Meg Whitman’ı yendi.
O CADI KAYBETTİ: Yükselen muhafazakar hareket Çay Partisi’ne yakın adayların yaklaşık yarısı Kongre’ye girdi. Bir dönem cadılıkla uğraştığını söyleyen, mastürbasyonun zina olduğunu savunan ve tek gecelik bir ilişkisi tabloid basında tefrika edilen Christine O’Donnell ise Delaware’de kaybetti.
MARİHUANAYA RET: ABD’nin en kalabalık eyaleti California’da seçimlerle birlikte “Marihuanayı serbest bırakalım mı” sorusunun yöneltildiği halk oylaması da yapıldı. Yüzde 56’nın hayır oyuyla tasarı reddedildi.
Obama neden kaybetti
Ekonomik krizden çıkılamaması, işsizliğin düşürülememesi, değişim vaatlerinin sloganda kalması gibi etkenler Obama’ya oy kaybettirdi.
En yakın yardımcılarının bile terkettiği ABD’nin ilk siyah başkanı, küçük bir “seçkin” çevreye hapsolup halkla teması kaybetmekle de suçlanıyor.
Ayrıca ülkenin en güçlü kadınıyken, “partizan” hareketleri sonucu en sevilmeyen ismi haline gelen Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi de bozgunda bir etmen. m Reuters’in analizine göre sonuçlar, Obama’ya, “Değişim gündemini unutup halkla temas kur” mesajı anlamına geliyor.
Tolga TANIŞ / WASHINGTON /hurriyet.com.tr
