STEVEN KNIGHT’TAN BİR CHARLES DICKENS KLASİĞİ “BÜYÜK UMUTLAR (GREAT EXPECTATIONS)”
Sinema Yazarı/Film Eleştirmeni Efe TEKSOY; dram ve tarih türündeki “GREAT EXPECTATIONS” adlı diziyi, Amerika’nın Los Angeles merkezli en çok okunan internet Gazetesi @alaturkaonline için kaleme aldı.
DRAMATİK BİR YAPIM
BBC Studios, FX Productions, Scott Free Productions ve Hardy, Son & Baker yapımı Büyük Umutlar, Victorya Çağı’nın en büyük yazarı olarak anılan Charles Dickens’ın, aynı adlı klasik romanına dayanıyor. Oscar ödüllü İngiliz aktris Olivia Colman ve Fionn Whitehead’in yer aldığı yapım, Taboo, Şark Vaatleri, Peaky Blinders ve Spencer gibi ünlü yapımların yazarı Oscar adayı film yapımcısı Steven Knight tarafından yazıldı ve Brady Hood ve Samira Radsi yönetildi. Bir Bildungsroman yani bir reşit olma hikâyesi olan öyküde, ‘Pip’ lakaplı bir yetimi merkezine alıyor. Dickens’ın temaları arasında zenginlik ve yoksulluk, aşk ve reddedilme, burjuva değerler dünyası, ayrıca iyinin kötülüğe karşı nihai zaferi yer alır. Ancak Dickens’ın olgunluk dönemi romanları arasında yer alan bu kitapta da yazar, eserlerindeki başlıca özellikleri olarak bilinen duygusallığa da, gülmeceye de hiç yer vermez.
YOZLAŞMANIN YÜKSELDİĞİ BİR EVREN
İngiliz edebiyatı profesörü olan Türk yazar, filolog ve çevirmen Mîna Urgan, kırk yıla yakın İngiliz edebiyatı üzerine ders verdikten sonra, İngiliz Edebiyatı Tarihi’ni yazar, üniversitelerde İngiliz dili ve edebiyatı okuyanların ve genellikle edebiyatla ilgilenenlerin başvurabilecekleri önemi bir eserdir. Mîna Urgan kitabında; “Gerçi toplumsal sorunlara, Dickens’ın öteki romanlarında olduğu kadar geniş yer verilmez Great Expectations’da. Ne var ki, Pip’in iyi eğitilmiş, paralı pullu kibar bir bay olduktan sonra uğradığı değişim, sınıf değiştirmenin de toplumsal bir sorun olduğunu gösterir.” diyerek Büyük Umutlar’ın sosyolojik meselelere değindiğini ve evrensel nitelikte toplumsal sorunlara önem verdiğini belirtiyor. Steven Knight’ın bu yeni uyarlaması; köle ticareti, uyuşturucu bağımlılığı ve yozlaşmanın giderek yükseldiği bir evren çiziyor. Karakterlerin iç dünyalarına, sosyo-psikolojik ve toplumsal açıdan farklı bir gözle bakan bu yapım, Proletarya yani işçi sınıf ve Burjuva-Soylu sınıf arasındaki uçuruma dikkat çekiyor.
DİZİNİN KONUSU
Çocukluğunu bir demirci çırağı olarak geçiren ve aniden bilinmeyen bir hayırseverden Londra‘ya seyahat etmesine ve yüksek sosyeteye girmesine izin veren beklenmedik bir şans alan yetim Pip‘in dramatik hayatını konu alıyor.
Oyuncu Kadrosunda; Olivia Colman, Fionn Whitehead, Owen McDonnell, Rudi Dharmalinga, Ashley Thomas, Johnny Harris, Shalom Brune-Franklin, Trystan Gravelle, Hayley Squires, Laurie Ogden, Tom Sweet, Matthew Needham, Chloe Lea ve Matt Berry yer alıyor.
BÜYÜK UMUTLAR
Liyakat Nişanı sahibi, İngiliz roman, öykü ve deneme yazarı E. M. Forster, yirminci yüzyılın önde gelen İngiliz etkili yazarlarından birisi olarak anılır. Yazarın ‘’Roman Sanatı’’ adlı kitabı, Anglo-Amerikan roman eleştirisinin temel taşlarından birisidir. Forster, Dickens’ın neredeyse bütün kişileri yalınkat yani yüzeysel olduğundan ve Pip karakterinin de, çok yönlü olmaya çalışmasına rağmen büyük bir çekingenlikle çalışan, etten kemikten, insanlardan daha çok su kabarcıklarına benzediğini belirtir. Ve ayrıca; karakterin tek yönlü olmasına rağmen yine de okuyucuda büyük bir derinlik duygusu uyandırdığını aktarır. Dizide de, Forster’ın bahsettiği derinlik duygusu aynen izleyiciye yansıyor ve Pip’in dramatik karakteriyle seyirci ister istemez derin bir bağ kuruyor. Çekimleri, İngiltere’de Hampshire, Londra ve Great George Street’te gerçekleşen Büyük Umutlar, klasik ve tarihi yapım severlerin beğeniyle izleyeceği etkileyici bir yapım. Özellikle Steven Knight’ın (Peaky Blinders’taki gibi) karanlık, kasvetli ve acımasız dünyasının atmosferi, bu “Yeniden Başlatma (Reboot)”, Great Expectations’a oldukça farklı ve sıra dışı bir yorum getiriyor.
İyi Seyirler Dilerim
EFE TEKSOY
Kaynakça
Mîna Urgan, İngiliz Edebiyatı Tarihi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2010
Edward Morgan Forster, Roman Sanatı, çev. Ünal Aytür, İstanbul: Milenyum Yayınları, 2016
