İran Nükleer Anlaşmasından Çekilen ABD’nin Bir Sonraki Adımı Ne Olacak?
İran nükleer anlaşmasından çekilen Amerika için bir sonraki adımın ne olacağı, merak konusu. Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, İran nükleer anlaşmasının yerini alacak bir anlaşma için Amerika’nın güvenliği ön planda tutarak hazırladığı 12 maddelik bir taslak açıkladı.
Başkan Trump’ın Amerika’yı İran nükleer anlaşmasından çekmesinin üzerinden neredeyse üç hafta geçtikten sonra Trump Yönetimi’nin yeni bir strateji üzerinde çalıştığını gösteren sinyaller var.
12 maddelik bir taslak açıklayan Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Amerika’nın Sesi Farsça Yayın Bölümü’ne verdiği demeçte, amacın, İranlı liderleri kendi halklarına karşı sorumlu tutmak olduğunu söyledi: ”Bu12 madde son derece açık. İranlı liderlerden çok fazla isteğimiz yok. Sadece normal liderler gibi davransınlar, kendi insanlarını yağmalamasınlar. Kendi halklarının parasını Suriye, Yemen, Lübnan, Irak gibi yerlerde maceralara atılmak için harcamasınlar. Halka liderlik yapsınlar, büyük bir ülke kursunlar. Ellerindeki kaynakları bunun için kullansınlar.”
Dışişleri Bakanlığı Politika Planlama Dairesi Başkanı Brian Hook, İran’la iş yapan firmaları hedef almanın, yetkililerin daha kalıcı olacağını umdukları çözüm sürecinin bir parçası olduğunu söylüyor:”Amacımız, bir anlaşmaya varmak. İki taraflı bir ilişkide değişikliği yakalamak için başvurabileceğiniz birçok farklı yol var. İran’la, adına anlaşma bile denemeyecek bir pazarlık devraldık. Bunun adı ”Eylem Planı”ydı. Üzerinde imza bile yoktu.”
Ancak bazı uzmanlara göre, bu yeni yaklaşımın başarıya ulaşması, Avrupalı müttefikler ve bölgesel ortaklar olmadan mümkün değil.
Georgetown Üniversitesi’nden Ariena Tabatabai, ”Bunu tek bir çerçeve içinde başarmak çok zor, hatta neredeyse imkansız. Avrupalılar bunun farkında. Bunu yapamayacaklarını biliyorlar. Mevcut nükleer anlaşmayı koruyacak ve üzerine inşa edecekler,” diyor.
Bazıları bu yılın başında hükümet karşıtı protestolar düzenlemek için sokaklara dökülen İran halkına hitap etmenin, İranlı liderleri sorumlu tutmak için atılacak kritik bir adım olduğunu düşünüyor.
Demokrasileri Savunma Vakfı’ndan Behnam Ben Taleblu, ”İran halkı kendi adına konuşacak, kendi kendilerinin temsilcisi olacak. İranlılar sokaklara dökülüp yabancı ülkelerde maceraya atılan rejimi eleştirdiklerinde kimleri suçladıklarını biliyorsunuz,” diyor.
Trump Yönetimi’nin son yaptırımları, İran’ın dini lideriyle bağları olan birey ve grupları hedef alıyor.
