Jetgiller Gerçek mi oluyor?

2-5 Ekim tarihleri arasında San Francisco’da AIRTAXI Dünya Kongresi etkinliğini Alaturka ekibi olarak bizzat takip ettik.

Üçüncüsü gerçekleşen kongreye geçen yılın iki katı katılım vardı. Katılan 500 şirketten oluşan mozaik tüm katılımcıları memnun edecek düzeydeydi. eVTOL ve Hybrid EV araçların üreticileri arasında gökyüzünde oluşan rekabeti yerinde görmek ve firmaların reklamlarını yaparken teknolojilerini nasıl sır gibi sakladıklarını gördük.

eVTOL sektöründeki Amerikalı büyük oyuncu Joby’nin üretim merkezi kongre etkinliklerine çok yakın bir lokasyonda olmasına rağmen bu organizasyona katılmamışlardı.

Etkinliğin üçüncü günü Monterey’deki Marina Municipal Airport’ta birkaç üretici araçlarını uçurdu. Burada Joby neredeyse hergün deneme uçuşları yaparken, organizasyonun sürdüğü 3 gün boyunca hiçbir uçuş gerçekleştirmediler.

San Francisco sokakları EV araçlarla dolu ve araçlar bugün sessiz bir şekilde adeta vızır vızır dolaşmaktalar. Birkaç yıl içinde aynı tabloyu kafanızı kaldırdığınızda görmeye başlayacaksınız.

2025 yılı itibarıyla elektrikli hava aracı üreticileri FAA’den uçuş lisanslarını almaya başlayacak ve ardından insanlar Uber Air hizmeti kullanmaya başlayacaklar.

Havalimanı transferiniz 1 saatten 10 dk’ya düşecek. Taksi ücretinden biraz daha fazla ücret ödeyerek, zamandan tasarruf edecek, sevdiklerimize ve kendimize daha fazla vakit ayırabileceğiz.

eVTOL helikoptere göre çok daha sessiz, çevreci ve operasyon olarak çok daha düşük maliyetlere sahip. Helikopterdeki pilot maliyeti eVTOL’lar için mevzu bahis olmayacak ve bu da yolcunun cebine daha düşük bir maliyet olarak yansıyacak. AirTaxi’lerde kullanılan hafif malzemeler ve aracın total ağırlığı, yolcu kapasitesi havada uzun süre kalabilmek ve menzil için son derece önemli. Bu sebeple 1 kişilik eVTOL araçlar üretilirken, diğer üreticiler 6-7 kişiye çıkabiliyorlar. 1 veya 2 kişilik eVTOL üreticisine AirTAXI olarak bunun ne derece yeterli bir kapasite olduğu sorulduğunda cevap basit ve enteresandı. Taksiye bindiğimizde genelde tek veya iki kişi olduğumuzu hatırlattı üretici. Rekabet her türlü ihtiyaca göre bize doğru araçları sunacak.

THY dahil tüm dev havayolları ve büyük hublar şimdiden belirli firmalarla çalışmakta ve eVTOL siparişi vermekte. Bunu yolcularına daha iyi hizmet sunabilmek ve fark yaratmak için yapmak durumundalar.

İstanbul’un Asya yakasında Sabiha Gökçen’e inen bir yolcunun, Avrupa yakasında ki İstanbul Havalimanındaki uçuşunu yakalayabilmek için karayolu ile yaşayacağı stresi ve vakit kaybını düşünün.

Bunun yerine AirTAXI müthiş bir transfer alternatifi. Tabi ki bazı şehirlerde buna çok gereksinim olmayabilir. Ör: Londra’da ki üç havalimanı ve aralarındaki metro hattının mükemmelliğini düşündüğünüzde diğer megapollere göre belli rotalarda pek ihtiyaç olmadığını da görüyoruz.

Fuardaki standlarda iniş, biniş yapabileceğiniz Vertiport’ları, havada uçuş güvenliğini adeta hatasıza indirecek radar sistemlerini, Vertiport’ları uzaktan kontrol edebileceğiniz, problem olduğunda yine uzaktan çözebileceğiniz yazılımlar ile ilgili simülasyonları inceledik.

İngiliz FirstCo firmasından Steve Ikin’dan sistemin nasıl çalıştığının demosunu gördükten sonra, düşünülenden daha kısa bir sürede bu hayalin gerçekleşeciğine inandık.

Vertiportlar havalimanlarının yeniden tanımı, farklı bir versiyonu; pist olmadan vertikal iniş ve havalanma sağlayan minik transfer noktaları. Sanal gözlük ile desteklenen Türk bir firmanın simülatörü size gerçek bir uçuş deneyimi sunmakta, uçuş sonrası Cenk’in deneyimini paylaşırken heyecanı muhteşemdi.

Yine bir hobi olarak başlayıp, İstanbul’da tek kişilik eVTOL aracı üreten Orsan firmasının sahibi Gökhan Serim’in bu yoldaki başarı hikayesi ve tamamıyla kendi öz kaynakları ile basamakları geçerken kendine ve ekibine duyduğu güveni hissetmek hakikaten çok etkileyiciydi.

Organizasyon takvimindeki her panel, konuşmacıları ve moderatörleri ile kusursuz yönetildi. Zamanlama, akış, katılanların sorularını sahneye iletmek için teknolojinin kullanımı mutfakta ne kadar titiz bir çalışma olduğunu gösteriyordu.