XV. LOUIS’NİN GÖZDESİ “JEANNE DU BARRY”
Sinema Yazarı/Film Eleştirmeni Efe TEKSOY; biyografi, tarih ve dram türündeki “JEANNE DU BARRY” adlı filmi, Amerika’nın en çok okunan Los Angeles merkezli ilk Türkçe internet Gazetesi @alaturkaonline için yazdı.
VERSAY SARAYI’NIN SKANDAL KONTESİ
76. Cannes Film Festivali‘nin açılış filmi ‘’Jeanne du Barry’’, 22,4 milyon dolarlık bütçesiyle 2023’ün en pahalı Fransız filmlerinden birisidir ve bütçesi 10 milyon avroyu aşan üç Fransız filminden biridir. Fransa, Belçika ve Birleşik Krallık‘ın ortak yapımı olan film; 1743 yılında yoksul bir terzinin gayri meşru kızı olarak doğan ve Versay Sarayında yükselerek Fransa Kralı XV. Louis’nin gözdesi haline gelen Madame du Barry lakaplı Jeanne Bécu‘nun hayatını konu alıyor. Ünlü aktör Johnny Depp ile başrolü paylaşan Fransız yıldız Maïwenn; filmin yönetmenliğini, ortak yazarlığını, aynı zamanda ortak yapımcılığını üstlendi. Derinlikli araştırmalara dayanan ve yazımı yıllar süren senaryosuyla öne çıkan bu dönem filmi, 18. Yüzyıl Fransa’sının iktidar çekişmelerini, skandallarını ve sınıf çatışmalarını merkezine alıyor. Sosyolojik yönden baktığımızda, Jeanne du Barry’nin girdiği Versay ortamının da toplumun en üst düzeyindeki ‘’Seçkinler Topluluğu’’ adlı sınıfı sembolize ettiğini görüyoruz.
STANLEY KUBRİCK ETKİSİ
Amerikalı sosyolog C. Wright Mills’in ‘’İktidar Seçkinleri’’ adlı sosyoloji klasiği kitabı, ‘’Uluslararası Sosyoloji Derneği’’ tarafından sosyoloji alanında yirminci yüzyıl boyunca yazılmış en önemli 39. kitap olarak takdim edilir. Bir sosyal bilim ve sosyal eleştiri klasiği olan bu kitap, dünyayı yöneten güç odaklarının özelliklerini ortaya koymaktadır. Kitapta; “İktidardaki seçkinler topluluğu, ellerindeki olanaklar ve yaşam bilgileri sayesinde, sıradan ve olağan insanların olağan ortamlarını aşacak güçteki kimselerden oluşmaktadır. Bu kimseler; büyük ve önemli sonuçlara yol açan kararlar alabilecek durumdadırlar.” diyen sosyolog Mills, bu tür insanların modern toplumun başlıca kuruluş ve hiyerarşilerinin komuta yerlerinde bulunduğunu belirtir. Kariyerinde ilk kez bir sinema filmi çekmek için 35 mm‘lik film kameraları kullanmaya karar veren yönetmen, görsel olarak elde etmek istediği atmosfer için Stanley Kubrick‘in ‘’Barry Lyndon’’ adlı kült filmini şablon olarak kullandı. Efsane yönetmen Stanley Kubrick, yapay duracağı gerekçesiyle spot ışık kullanmayı reddetmiş ve filmin genelini doğal ışık ve iç mekan çekimlerini de mum ışığı kullanarak sinemada adeta bir devrim yaratmıştı. ‘’Jeanne du Barry’’ filmini izlerken, (özellikle iç mekan çekimlerinde) Kubrick etkisini rahatlıkla görebiliyorsunuz. Bir diğer ayrıntı ise, hikayenin alt metninin klasik ‘’Cindrella’’ masalı ile bir araya getirilmesi. ‘’Jean du Barry’’nin yükselişi, sarayda kadınlara arasındaki rekabeti arttırıyor ve çatışmalara sahne oluyor. Burada da XV. Louis‘nin kızlarının, Cindrella masalındaki “The ugly stepsisters” olarak tasvir edildiğini görüyoruz.
Oyuncu kadrosunda; Maïwenn, Johnny Depp, Benjamin Lavernhe, Melvil Poupaud, Robin Renucci, Pierre Richard, Marianne Basler, Pascal Greggory, Caroline Chaniolleau ve India Hair yer alıyor.
RÜYA KOSTÜMLER
Filmde savurganlığın hüküm sürdüğü 18. yüzyıl Fransa’sına yolculuk ediyoruz ve bizleri Versailles’in en abartılı ve aynı zamanda en zarif dönemi karşılıyor. Özellikle kostüm ve dekorların ön planda olduğu bu şatafatlı görseli sağlamak için Sanat Departmanında adeta bir ‘’Rüya Ekibi’’ kuruldu. Kontes du Barry‘nin kostümlerini, saçını ve makyajını yaratmak için moda uzmanlarından oluşan bu ekipte, Karl Lagerfeld, Guy Laroche ve Yves Saint Laurent‘in gibi ünlü modacıların da bulunduğu modaevlerinin emektarı olan kostüm tasarımcısı Jürgen Doering yer aldı. Ekibe, Paris‘in en ünlü ünlü kuaförlerinden biri olan John Nollet (Nicole Kidman, Monica Bellucci, Vanessa Paradis, Uma Thurman, Juliette Binoche ve Sandrine Kiberlain gibi ünlülerin kuaförü) eşlik etti ve makyaj sanatçısı olarak ise Yves Saint Laurent Beauty‘nin Global Güzellik Direktörü olan Tom Pecheux katıldı.
PIRLANTA MÜCEVHERLER
Yapımcı Maïwenn, Chanel’in kreatif direktörlüğünü yapan Fransız moda tasarımcısı Virginie Viard ile iş birliği yaptı ve 18. yüzyıldan ilham alan Chanel parçaları da dahil olmak üzere pek çok belge üzerinde çalıştı. Kontes Jeanne du Barry’nin kullandığı şapkalar, Paris’te kurulan ve 14. yüzyıldan bu yana yıllardan gelen uzmanlığın varisi Maison Michel tarafından yaratıldı. Ayrıca yapımda, filmin özel ortağı olarak anılan Chanel Modaevi, Gabrielle Chanel‘in evreninden ilham alan ve olağanüstü bir uzmanlıkla hazırlanmış High Jewelry’nin benzersiz parçaları kullanıldı. Bunun yanı sıra Jeanne du Barry’nin Kral XV. Louis‘e takdim edildiği sahnede oyuncu Maïwenn, 1932‘de Mademoiselle Chanel tarafından yaratılan “Pırlantalı Mücevher” koleksiyonunun en sembolik setlerinden Fringes CHANEL Haute Joaillerie kolyesinin yeniden basımını takmaktadır. Ek olarak markanın Parfums-Beauté serisi ana oyuncuların makyajında yer aldı.
JEANNE DU BARRY
2023 Cannes Festivali’nde 7 dakika aakta alkışlanan film, Johnny Depp‘in tamamen Fransızca konuştuğu ilk yapımdır. Filmin çekimleri kısmen, Château de Versailles‘da (yani hikayenin gerçek mekanı) gerçekleşti. Ancak kısıtlamalar fazlasıyla sınırlayıcı olduğundan: Yapımcılar yalnızca Pazartesi günleri (kalenin halka kapalı olduğu) ve yalnızca dışarıda, dışarıda çekim yapabildiler. Sarayın; Kraliyet Şapeli, Aynalar Salonu ve Herkül Salonu‘nda yer alan mekanlara zarar verebileceği için mum asla kullanılamadı. Bu nedenle bir stüdyoda film seti olarak birkaç oda inşa edildi ve zaman kısıtlaması olmadan sahneleri bu şekilde ışıklandırma yaparak çekmek çok daha kolay gerçekleşti.
“Jeanne du Barry” filmi Maïwenn’in yönetmen olarak ustalığını gözler önüne seriyor ve unutulmayacak bir yapıma imza atıyor. Biyografi ve tarih türündeki yapım, sizleri 18. Yüzyıl Fransa’sının şatafatlı ve gösterişli dünyasına götürecek etkileyici bir dram filmi.
İyi Seyirler Dilerim
EFE TEKSOY
KAYNAKÇA
C. Wright Mills, İktidar Seçkinleri, çev. Ünsal Oskay, İstanbul: İnkılap Kitabevi Yayın Sanayi ve Ticaret Aş, 2021
https://www.zoemagazine.net/191433-partnership-of-chanel-with-the-film-jeanne-du-barry/
https://www.harpersbazaararabia.com/culture/entertainment/jeanne-du-barry-costumes-chanel
