DUYGUSAL BİR YAPIM, “BAŞKA BİR HAYATTA (PAST LIVES)”
Sinema Yazarı/Film Eleştirmeni Efe TEKSOY; romantik ve dram türündeki “PAST LIVES” filminin incelemesini, Amerika’nın en çok okunan Los Angeles merkezli ilk Türkçe internet Gazetesi @alaturkaonline için yazdı.
GEÇMİŞ YAŞAMLARIN İZİNDE
Prömiyeri 21 Ocak 2023‘te Sundance Film Festivali‘nde yapılan “Past Lives”, yazan-yöneten Celine Song’un hayatındaki gerçek olaylardan esinlenmiş olan bir yarı otobiyografik romantik-dram filmidir. 81. Altın Küre (Golden Globe) ödüllerine 6 dalda aday olan yapım, 24 yıl boyunca iki çocukluk arkadaşının, birbirlerinden ayrılıp farklı hayatlar yaşarken ilişkilerinin doğası ve geçmiş yaşamlarının olasılıkları üzerine düşünmelerini konu alıyor. Bununla birlikte hikaye, Kore dilinde geçmiş yaşamlar/reenkarnasyon anlamına gelen ‘’In-Yun’’ kavramı üzerine odaklanıyor. Aralarındaki trajik ilişkiye tam olarak anlam veremeyen Nora ve Hae Sung karakterleri, farklı hayatlar yaşasalar da, birbirlerinden kopamamalarının sebebini geçmiş yaşamlarında birbirleriyle defalarca ve sayısız kere bağlantı kurmuş olabilecekleri düşünüyorlar ve buna yoruyorlar. Bu da bizi, Nietzsche’nin ‘’Böyle Buyurdu Zerdüşt’’ kitabının ana meselesi olan Bengi Dönüş yani; Ebedi Tekerrür tezine getiriyor. Bu görüşte Nietzsche; zamanın döngüsel bir formda olduğu ve olayların sonsuza dek bu döngüsellikte tekrarlanmış olduğunu ebediyete dek tekrarlanacağı tezini öne sürer.
EBEDİYETE DÖNÜŞ
Bu döngü ayrıca “Ebedi Dönüş Miti’’ adlı kavramı da çağrıştırıyor. Chicago Üniversitesi‘nde Dinler Tarihi Profesörü olan Rumen filozof ve tarihçi Mircea Eliade, 50’yi aşkın sayıda yayımlanan çok sayıda çalışmalarıyla, dinler tarihi konusunda gelmiş geçmiş en önemli akademisyenlerden birisi olarak kabul edilir. Bu kavram, kişinin mitlerde anlatılan hadiselerin meydana geldiği sürece yani “Mitsel Çağa”, modern şekle gelebileceğine veya geri dönebileceğine dair davranış yoluyla ifade edilen bir inançtır. Öte yandan filmin; sıla hasreti, aidiyet ve göç olgusu çerçevesinde işlendiğini görüyoruz. Postmodern felsefenin önde gelen filozofları Gilles Deleuze ve Félix Guattari‘nin “Yersiz-Yurtsuzlaşma” kavramının da bu anlamda öne çıktığı görülüyor.
Oyuncu kadrosunda; Greta Lee, Teo Yoo, John Magaro, Moon Seung-ah, Leem Seung-min, Ji Hye Yoon, Choi Won-Young ve Ahn Min-Young yer alıyor.
KAMERA ARKASI
- Yönetmen Celine Song, birlikte ilk sahnelerini çekmeden önce oyuncular, Teo Yoo ve John Magaro‘nun buluşmasına izin vermedi. Yani Arthur ve Hae Sung karakterleri ilk kez buluştuklarında, aslında oyuncularda birbirleriyle de ilk kez tanışmışlardı. Filmin son sahnesi, aslında ilk çekimdi.
- Filmin sonuna doğru bardaki sahnede duyulan şarkı, İrlandalı grup Them’in Van Morrison‘la birlikte 1965 yılında çıkardığı “Don’t Look Back” şarkısıdır.
- Na Young/Nora karakteri gibi, yönetmen Celine Song da ailesiyle (babası film yapımcısıydı) Kore’den Kanada’ya taşındı. Daha sonra ABD‘ye yerleşti, oyun yazmaya başladı ve bir yazarla evlendi.
- Oyuncu Tee Yoo, canlandırdığı Hae Sung karakterinin kalın aksanına ve bozuk İngilizcesine rağmen, aslında gerçek hayatta üç dilin yanı sıra çok akıcı bir şekilde İngilizce konuşmaktadır.
PAST LIVES
Çekimleri; Seul-Güney Kore ve New York-ABD’de gerçekleşen Past Lives filmi, dramatik yapısı ve güçlü sinematografisiyle ödül sezonunun favori yapımlarından birisi.
İyi Seyirler Dilerim
EFE TEKSOY
KAYNAKÇA
DELEUZE, G. (2005). “Kapitalizm ve Şizofreni”, çev. Özcan Doğan, Araf Yayıncılık, Ankara.
DELEUZE, G ve GUATTARI, F. (1990).” Kapitalizm ve Şizofreni 1- Göçebebilimi İncelemesi: Savaş Makinesi”, çev: Ali Akay, Bağlam Yayınları, İstanbul.
DELEUZE, G ve PARNET, C. (1990). “Diyaloglar”, çev: Ali Akay, Bağlam Yayınları, İstanbul.
NIETZSCHE. Friedrich, Ahlakın Soykütüğü Üstüne-Bir Kavga Yazısı, çev. Ahmet İnam, İstanbul: Say Yayınları, 2022
NIETZSCHE. Friedrich, Şen Bilim, çev. Ahmet İnam, İstanbul: Say Yayınları, 2021
NIETZSCHE. Friedrich, İşte Böyle Dedi Zerdüşt, çev. Ahmet Cemal, Pinhan Yayıncılık, İstanbul: 2011
