Şükran Günü – Thanksgiving. Bugün hâlâ Şükran Günü sofrasında, ilk şölendeki yiyecekler yer alır. Fırında hindi, yaban mersini (cranberry) sosu, patates ve balkabaklı turta.
Şükran Günü – Thanksgiving
Şükran Günü, Kasım ayının 4. Perşembesi’dir. Ama çoğu Amerikalı Cuma günü de izin alıp uzun bir hafta sonu tatiline çıkar.
Böylece ailelerini, uzaktaki dostlarını ziyaret etme fırsatı bulurlar.
Şükran Günü, Amerika kıtasında hasat sonu elde edilen nimetlere şükredildiği, sonbaharda kutlanan bir bayram. ABD’de kasım ayının dördüncü perşembe gününe denk gelen geleneksel etkinlik Kanada’da ise ekim ayının ikinci pazartesi günü kutlanıyor.
Şükran Günü’nün tarihi Plymouth şehrinde Wampanoag kabilesine mensup Kızılderili ve İngiliz yerleşimcilerin üç gün süren bir hasat şenliğine dayanıyor.
Zamanla bu geleneğe yüklenen anlamlar değişmiştir. Şükran Günü Amerikalı yerliler arasında Yas Günü olarak kabul edilir.
Şükran Günü’nde sivil toplum örgütleri düzenledikleri organizasyonlarla fakirler için yardım toplar ve evsizlerle ihtiyaç sahiplerine aş yardımını teşvik eder.
Bu günde yemekler özenle hazırlanır. Hindi kızartması ve patates püresi, elma ve kabak pastaları, kızılcık sosu akşam yemeğinde sofralardaki yerini alır.
1920’li yıllardan sonra Şükran Günü’nde kilise ve devletin ayrılmasından dolayı Hristiyanlık inancına çok fazla atıfta bulunulmaz.
Macy’s mağazalarının 1924’ten beri geleneksel olarak düzenlediği Şükran Günü Geçidi önemli etkinliklerin başında geliyor. Manhattan caddelerinde her sene yaklaşık 3.5 milyon kişi bu yürüyüşe katılıyor.
Şükran Günü’nde yapılan diğer etkinlikler
Kara Cuma çılgınlığı
Türkçesi Kara Cuma olan ‘Black Friday’ ABD’de tüm mağazalarda yapılan indirimi ifade etmektedir. 1960’lı yıllarda tatil sezonu sırasındaki trafik sıkışıklığı ve kalabalığı ifade etmek için o güne Kara Cuma denmeye başlandı. Zamanla diğer ülkelerin de Kara Cuma’yı benimsemesiyle kasım ayının üçüncü cuma günü küresel çapta alışveriş çılgınlığına dönüştü.
Akşam yemeğinden sonra maç keyfi
Şükran Günü’nde akşam yemeğinden sonra Amerikan Futbol Ligi (NFL) maçı izlemek de bir gelenek haline geldi.
Televizyonlar bu güne özgü hazırladıkları programlarla izleyicileri ekran başına çekmeye çalışmaktadır.
Hindi affı
ABD Başkanı Şükran Günü öncesinde iki hindiyi affediyor. 1963 yılında Başkan John F. Kennedy, Ulusal Hindi Federasyonu tarafından hediye olarak gelen hindiyi geldiği çiftliğe geri göndermişti.
Bu yıl da Başkan Trump gelenek gereği, Beyaz Saray’da düzenlenen özel törende iki hindiyi affederek hayatını kurtardı.
Şükran Gününün geçmişi
Şükran Gününün geçmişi 1621 yılına, Püritenlerin dini ibadetlerini, müdahale olmaksızın yaşamak amacıyla Massachusetts’e gelişinden bir yıl sonrasına dayanır.
Gelenlerin yarısı sert geçen bir kış sonunda ölünce komşu topraklarda yaşayan Kızılderililerden yardım isterler.
Kızılderililer onlara mısır ve diğer tahılları yetiştirmeyi öğretir.
Ertesi yıl sonbaharda bereketli bir hasat yaşanır. Ve Pilgrimler bunun bir şölenle kutlanması gerektiğine karar verirler.
Şükran Günü, sonradan ulusal bayrama dönüşmüştür.
Bunun nedeni sadece çoğu Amerikalının bu topraklarda refaha kavuşması değil, Pilgrimlerin, özgürlük adına hayatlarını feda etmelerinin zihinlere kazınmış olmasıdır.
Bugün hâlâ Şükran Günü sofrasında, ilk şölendeki yiyecekler yer alır.
Fırında hindi, yaban mersini (cranberry) sosu, patates ve balkabaklı turta.
Yemekten önce aile fertleri ve dostları, bu vesileyle bir araya geldikleri için şükrederler.
Şükran Günü
ABD’de ve Kanada’da hasata ve geçmiş yılın tüm nimetlerine şükretmek için kutlanan bir ulusal bayramdır.
İki ülke arasındaki boylam farkının getirdiği farklı hasat takvimi nedeniyle, Şükran Günü, Kanada’da Ekim ayının ikinci pazartesi günü, ABD’de ise Kasım ayının dördüncü perşembesinde kutlanır.
Bayramın kökeni, Plymouth’taki ilk İngiliz kolonicilerin (Pilgrimler), Wampanoag(en) Kızılderilileri ile ortak düzenlediklerine inanılan bir hasat yemeği olsa da, günümüzde, Kızılderili unsurlardan ayrışarak, yalnız aile ve tanrıya adanan bir hal almıştır.
Özellikle Amerika Birleşik Devletleri’ndeki kutlamalar, mitoloji ve sembolizm açısından zengindir. Hindi, bu günün geleneksel yemeğidir.
Şükran Günü Tarihçesi
Bayramın, çeşitli kökenleri vardır. Bir rivayete göre, günümüzde Yeni İngiltere coğrafi bölgesi olarak bilinen ABD’nin en kuzeydoğu köşeninin o dönemdeki yerlisi Wampanoag(en) kabilesi, 1621’de Plymouth’da Amerika kıtasına ilk ayak basan İngiliz yerleşimcilerin (Pilgrimler), bölge coğrafyasına henüz alışamadıklarını gözlemlemiş ve toprağı Avrupa’dan alışkın oldukları mahsullere boyverecek şekilde verimli kılamamaları nedeniyle açlıkla mücadele ettiklerini görmüştür.
Kabile, yeni yerleşimcilerin durumuna acımış ve yardımseverlik ve misafirperverlikle kendi av ve mahsullerini paylaşmıştır. İki toplumun barışçıl bir şekilde bir araya gelmesinden ortaya çıkan bu kutlama, gelecekteki Şükran Günü kutlamalarına ilham ve model olmuştur.
Farklı bir rivayete göre bu bayram, Pilgrimlerin Kasım 1621’de topluca kümes hayvanı avlanmaya gitmesi ve büyük bir talihle 50 kişilik gruplarına bir hafta yetecek kadar çok hayvan yakalamasıyla başlamıştır.
Hikayede bu hayvanların hindi olduğu öne sürülse de, gerçekte, avlanması daha kolay olan kaz ve ördek olması ihtimali daha yüksektir. Her durumda, bu bereketli olayı takiben yaklaşık 90 kişilik bir Wampanoag yerli grubu, o dönem henüz birkaç binadan oluşan Plymouth kampına gelmiştir.
İngiliz yerleşimciler önce bu beklenmedik ziyaretten tedirgin olsalar da, gruplar kısa sürede kaynaşmış ve Kızılderililerin yanlarında hediye olarak getirdikleri geyik etiyle beraber, birkaç gün süren ortak bir şölen düzenlenmiştir.
Açık alanda düzensiz bir şekilde gerçekleşen bu şölende, geyik ve kümes hayvanlarının yanı sıra, muhtemelen deniz ürünleri, sebze ve bira tüketilmiştir.
Dil engeli nedeniyle çat-pat anlaşabilen gruplar, aralarında oyunlar ve yarışmalar düzenlemiş, silahlar patlatmışlardır. Verimli bir hasat ve ortak nimetler kutlaması olarak ortaya çıkan bu şölen, Şükran Günü olarak gelenekselleşmiştir.
Bu olay, aynı zamanda iki taraf arasında Kral Philip Savaşı’na kadar sürecek bir barışın temellerini atmıştır. 1675-1678 yılları arasında gerçekleşen ve Casco Koyu Atlaşması ile son bulan bu savaşta, yüzlerce kolonici ve binlerce Kızılderili hayatını kaybetmiştir.
Plymouth’a yerleşen ilk kolonicilerin üçte birinden fazlası İngiltere’deki Prutan Kilisesi’nin radikal bir koluna mensuplardı.
Anavatanlarındaki dinî baskı ve zulümlerden kaçarak önce Hollanda’ya, sonra da Amerika’ya gelmişlerdi. Seyahatlerinin dinî boyutu nedeniyle bu ilk yerleşimcilere sonradan (1800’lerde) Pilgrim (hacı) veya Pilgrim Fathers (Hacı Atalar) denmeye başlandı.
Plymouth’un ilk Valisi William Bradford’a(en) ait bir belgede Hollanda’dan gelen yerleşimcilerden “Aziz” diye bahsedilir.
1863’de Başkan Abraham Lincoln Şükran Günü’nün ulusal bayram olmasını önerir, ancak bu öneri, 1941’de Kongre’de karara bağlanır ve her yılın Kasım ayının son perşembesi Şükran Günü olarak ulusal bayram ilan edilir.
Şükran Günü, Kızılderililer arasında ise Yas Günü olarak kutlanmaktadır.
