ABD’de 3 Kasım’daki ara seçimlere günler kala, yapay zekâ şirketlerinin hızla kurduğu veri merkezleri seçim kampanyalarının öne çıkan konularından biri haline geldi. Elektrik faturaları, su kullanımı ve vergi teşvikleri üzerinden yükselen tepki iki partinin seçmenlerinde de karşılık buluyor; bazı eyaletlerde konu doğrudan yerel oylamalarla sandığa gidiyor.
Pew Research Center’ın 8 Ekim’de yayımladığı ankete göre kayıtlı seçmenlerin yüzde 61’i, yaşadıkları bölgeye veri merkezi kurulmasını destekleyen siyasetçilerden hoşlanmadığını söyledi. Bu siyasetçileri olumlu bulanların oranı yüzde 8’de kaldı. Olumsuz görüş Demokrat adayları destekleyen seçmenlerde yüzde 75, Cumhuriyetçi adayları destekleyenlerde yüzde 44 oldu.
Aynı ankette ekonomi, seçmenlerin yüzde 84’ünün oy tercihinde “çok önemli” bulduğu konu olarak listenin başında yer aldı. Enerji politikasını çok önemli bulanların oranı yüzde 54, yapay zekâyı çok önemli bulanların oranı yüzde 44.
Yedi eyalette 34 yerel oylama
Fox News’in derlediği verilere göre bu kasım Kaliforniya, Florida, Illinois, Kansas, Nevada, Ohio ve Wisconsin’de veri merkezleriyle ilgili 34 yerel oylama yapılacak. Bunların 20’si, 17 ayrı yerel yönetimde olmak üzere Ohio’da. Kanalın geçen ay yaptığı ulusal ankette seçmenlerin yüzde 71’i kendi bölgelerine yapay zekâ veri merkezi kurulmasına karşı çıktı; yüzde 52’si ise veri merkezlerinin yerleşim yerlerinden uzak bölgelere kurulmasını destekledi.
Reuters/Ipsos’un Haziran’da 4 bin 531 kişiyle yaptığı ankette de katılımcıların yüzde 57’si kendi bölgesine veri merkezi kurulmasına karşı olduğunu, yüzde 77’si yapay zekânın elektriği pahalılaştıracağından endişe ettiğini söylemişti. Elektrik fiyatlarına ilişkin endişe Cumhuriyetçi, Demokrat ve bağımsız seçmenlerde benzer düzeyde çıkmıştı. Araştırma şirketi Cleanview’un verilerine göre ABD’de o tarihte faaliyette olan 710 veri merkezi bulunuyordu, 1.062 merkez ise planlama aşamasındaydı.
Teksas veri merkezi izinlerini durdurdu
Tepki yalnız Demokratların güçlü olduğu bölgelerle sınırlı değil. Teksas’ın Cumhuriyetçi Valisi Greg Abbott, Ağustos’ta veri merkezi onaylarına ara verilmesini istedi; 21 Eylül’de de eyaletin çevre kurumu TCEQ’ya veri merkezi projelerine yeni izin vermemesi talimatını verdi.
Abbott’un TCEQ’ya gönderdiği mektuba göre izinler, Teksas elektrik şebekesi operatörü ERCOT ile Teksas Su Kalkınma Kurulu’nun (TWDB) denetimleri tamamlanana kadar verilmeyecek. Denetimler, eyalette kurulmak istenen veri merkezlerinin elektrik ve su tüketimini, çevredeki topluluklara etkisini, mülkiyet yapısını ve vergi teşviklerinden yararlanıp yararlanmadığını kapsıyor. Abbott mektupta, “Bu denetimler tamamlanana kadar TCEQ veri merkezi projelerinin talep ettiği hiçbir izni vermeyecek” ifadesini kullandı. Vali ayrıca su kullanımını bildirmeyen veri merkezlerine yaptırım uygulanmasını istedi.
Bu tutum Beyaz Saray’ın yaklaşımından ayrılıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, yapay zekâ altyapısının hızla büyütülmesini ekonomik öncelikleri arasında sayıyor.
Şirketler yerel yönetimlere daha fazla ödeme vaat ediyor
Büyük teknoloji şirketlerinin, artan tepki karşısında veri merkezlerinin kurulduğu bölgelere daha fazla ödeme yapmayı ve projeler hakkında daha fazla bilgi paylaşmayı vaat ettiği bildirildi. Pek çok projede yerel yönetimlerle yapılan anlaşmaların gizlilik sözleşmeleriyle korunması, vergi teşviklerinin kamuoyundan saklanması yönündeki eleştirilerin hedefi olmuştu.
Ara seçimde Temsilciler Meclisi’nin tamamı, Senato’nun üçte biri ve 36 eyaletin vali koltuğu için oy kullanılacak. Veri merkezi oylamaları ise ilgili ilçe ve kasabalarda aynı gün sandığa gelecek.
