Washington Anıtındaki Osmanlı Tuğrası – Sultan Abdülmecid’in mermere hakkedilmiş ismi, Washington Anıtı üzerinde duruyor. İşte Hikayesi..
Amerika’daki “ilk” ve “en kalıcı” tanıtımını bundan tam 132 sene önce yaptığımızdan ve tanıtımın kahramanının Türk hattının en büyük isimlerinden biri, Kazasker Mustafa İzzet Efendi olduğundan haberdar mıydınız?
HAT ÜSTADI KAZASKER, 132 SENEDİR BEYAZ SARAY’I GÖZLÜYOR
Amerika’daki “ilk” ve “en kalıcı” tanıtımını bundan tam 132 sene önce yaptığımızdan ve tanıtımın kahramanının Türk hattının en büyük isimlerinden biri, Kazasker Mustafa İzzet Efendi olduğundan haberdar mıydınız?
MERMERDEN HEDİYE
Sene 1853 idi ve Amerikalılar, George Washington’un hatırasına dikecek oldukları devâsâ sütunda bütün memleketlerin temsil edilmesini istediler. Bunun için dünyada o günlerde ne kadar memleket varsa hepsinin başkentine haber yollandı ve inşa edilecek olan dikilitaşta yeralmak üzere kendilerine mahsus mermerden bir eser, daha doğrusu kitabe göndermeleri rica edildi.
Washington’daki Osmanlı temsilcisi Emin Bey, Amerikalılar’ın talebinden İstanbul’u haberdar edince zamanın hükümdarı Sultan Abdülmecid Türkiye’nin sütunda bir “hat” ile temsil edilmesine karar verdi.
Hat, o devrin büyük sanatkârı Kazasker’e “celî talik” bir yazıyla yazdırılır: Levhada “Devâm-ı hulleti te’yid için Abdülmecid Hân’ın / Yazıldı nâm-ı pâki seng-i bâlâya Vaşington’da” yani “Dostluğun devamını göstermek için, Abdülmecid Han’ın temiz adı Washington’da dikilen bu taşa yazıldı” denmekte idi.
390 KURUŞA MÂLOLDU
Kazasker’in hattı harikulâde bir Marmara mermerine nakşedildi, üzerine Abdülmecid’in tuğrası kondu ve bir gemiyle Amerika’ya yollandı. Yollama masrafı olan 390 kuruş, bugünün parasıyla 290 dolar tutmaktaydı. Kısa bir müddet sonra âbidenin inşasına başlandı, inşaat 1884’te, yani hattın gönderilmesinden 31 sene sonra tamamlandı ve diğer memleketlerden gelen kitabelerle beraber Kazasker’in yazısı da 169 metrelik sütuna yerleştirildi.
Türkiye’nin bundan bir buçuk asır önce yaptığı tanıtımın öyküsü işte böyle…
Sultan Abdülmecid’in mermere hakkedilmiş ismi, o zamandan buyana Washington’daki âbidenin üzerinde duruyor. (Murat Bardakçı / Haberturk)
